بهار عربی به طور مستقیم جنبش فلسطینی حماس را درگیر خود نکرده است، اما تاثیرات غیرمستقیم شدیدی بر مشی و متحدان این سازمان گذاشته و زمینه‌ساز رشد نوعی پراگماتیسم در درون آن شده است.

بهار عربی در سال ۲۰۱۱ که به سال جاری هم کشیده شده، به بی‌ثباتی برخی از حکومت‌های مستبد منطقه دامن زده، برخی از آنها را سرنگون کرده و برخی را نیز با بحران‌های بزرگ روبرو کرده است.

این تحولات ناگزیر بازآرایی توازن منطقه‌ای را رقم می‌زند و دولت‌ها و نیروهای فعال در عرصه سیاسی خاورمیانه را به صف‌آرایی‌ها و یارگیری‌های جدید سوق داده و می‌دهد.

گروه‌های فلسطینی‌ و از جمله حماس هم گرچه به طور مستقیم در معرض بهار عربی نبوده‌اند، ولی از پیامدها و تاثیرات آن در امان نمانده‌اند. یارگیری‌های جدید، فرونهادن اتحادهای پیشین با برخی از کشورهای منطقه و نیز بازخوانی مشی و رویه سیاسی تا کنونی از مهم‌ترین تاثیرات یادشده بوده است.

بهار عربی؛ هم معضل، هم فرصت

در پی کناره گیری حسنی مبارک، اسماعیل هنیه، نخست‌وزیر حماس در غزه که از سال ۱۳۸۶ امکان خروج از این منطقه را نداشت دوباره به سفرهای خارجی دست زد

تا زمانی که جنبش‌های اعتراضی بهار عربی به شمال آفریقا محدود بود، نیرویی همچون حماس در حمایت از آنها سنگ تمام می‌گذاشت و حتی در در نوار غزه در حمایت از سرنگونی رژیم قذافی تظاهراتی در حمایت از معترضان سازمان می‌داد. ولی دامنه اعتراض‌ها که به سوریه رسید، حماس به دردسر افتاد.

بسیاری از بنیانگذاران حماس از درون جنبش اخوان‌المسلمین برخاسته یا از آن متاثر بوده‌اند. اخوان المسلمین در سوریه یکی از نیروهای فعال در میان معترضان و مخالفان حکومت بشار اسد است. هم به این دلیل و هم برای از دست‌ندادن حمایت کشورهای سنی مذهب عربی، حماس باید به گونه‌ای رفتار می‌کرد که به حمایت از رژیم اسد در برخورد با مخالفانش یا سکوت در برابر این رویه متهم نشود.

این رویکرد اتحاد پایدار حماس با دولت سوریه را دچار تزلزل ساخت. این در حالی بود که سوریه از سال ۱۳۷۸ مقر اصلی رهبران در تبعید حماس بوده و حکومت بشار اسد حمایت همه جانبه‌ ای از آن کرده است. ایران و حزب‌الله لبنان نیز به عنوان دو نیروی اصلی ضد اسرائیلی و ضد "رژیم‌های غربگرا" از طریق سوریه سایه حمایت خود را بر سر حماس گسترانده بودند.

با این همه برای حماس بر خلاف حزب‌الله، گسستن از رژیم سوریه چندان دشوار نبوده است، زیرا علاوه بر شیعه‌نبودن این گروه و اشتراک مذهبی آن با کشورهای عرب خلیج فارس، رابطه آن نیز هیچگاه با این کشورها قطع نشده است. حتی عربستان سعودی نیز به رغم خصومت با رژیم سوریه هیچگاه در صدد برنیامد که حماس را به خاطر اتحاد با این رژیم به عنوان دشمن خود تلقی کند و از آن به عنوان متحدی بالقوه در زمانی که شرایطی متفاوت در منطقه شکل بگیرد، صرفنظر کند.

دوری از سوریه و ایران

وقتی دامنه اعتراض‌ها به سوریه رسید، حماس به دردسر افتاد

در حال حاضر قطر در تلاش است که امکانات تازه‌ای را برای رهبری در تبعید حماس و گسست قطعی آنها با رژیم اسد فراهم کند. ولی این تنها شانس حماس نیست، زیرا در مجموع بهار عربی امکانات و شرایط منطقه‌ای مساعدتری را برای حماس ایجاد کرده است.

در مصر در پی سقوط حسنی مبارک، اخوان المسلمین که تنگ‌ترین رابطه را با حماس داشته به نیروی اصلی سیاسی در این کشور بدل شده است.

برداشته‌شدن محاصره و محدودیت‌های مصر ‌ بر گرد نوار غزه که زیر سلطه حماس است از نتایج اولیه این تغییر و تحولات به شمار می‌رود. این گونه بود که اسماعیل هنیه، نخست‌وزیر حماس در غزه که از سال ۱۳۸۶ امکان خروج از این منطقه را نداشت دوباره به سفرهای خارجی دست زد. اولین مقصد سفر او مصر بود و در آنجا اولین فردی را هم که ملاقات کرد، کسی نبود جز محمد بدیع، رهبر اخوان المسلمین مصر.

ایران در اولویت‌های سفر هنیه نبوده است و او حتی قبل از سفر به این کشور دیدار دوستانه‌ای از بحرین داشت. با توجه به تنش کنونی در مناسبات میان ایران و بحرین این اقدام هنیه حاوی معنای سیاسی معینی است و می‌تواند از نمودهای بارز دورشدن حماس از ایران تلقی شود.

علاوه بر امکاناتی که بهار عربی برای افزایش قدرت مانور حماس فراهم آورده، سرسختی اسرائیل در ادامه شهرک‌سازی در مناطق اشغالی و بی‌علاقگی دولت این کشور به پیشبرد مذاکرات واقعی صلح نیز عملا محمود عباس و تشکیلات خودمختار فلسطینی را که حامی این گونه مذاکرات بودند در موقعیت ضعیفی قرار داده است. عباس و مشاوران او اینک نزدیکی به حماس را عاملی برای قوی‌ترشدن خود و تشدید فشار بر اسرائیل و متحدان غربی آن تلقی می‌کنند.

حماس نیز در چارچوب تحولات جدید مشغول بازبینی مشی و سیاست خود در قبال اسرائیل است. این بازبینی به بحث سود و زیان‌ استفاده از خشونت علیه اسرائیل بیش از پیش دامن زده و نشانه‌هایی از وداع با حملات تروریستی و مسلحانه علیه اسرائیل و قبول موجودیت این کشور در مرزهای ۱۹۶۷ را در درون این سازمان تقویت کرده است.

این که غرب حاضر شده با گرایش‌های معتدل اسلامی منطقه مانند اخوان المسلمین از در گفت‌وگو و همکاری درآید و حضور آنها در دولت‌های برآمده از بهار عربی را به عنوان واقعیتی عادی و مشروع بپذیرد نیز، الگویی برای حماس است که با فاصله‌گیری از مشی رادیکال خود از فهرست تروریستی غرب بیرون بیاید و با پیروزی احتمالی‌اش در انتخابات آینده مناطق فلسطینی رسمیت و اقبال بین‌المللی بیشتری پیدا کند

دشواری‌ها در پیشبرد مشی جدید

ایران، حمایت‌های سیاسی و مالی خود از حماس را معنوی می‌خواند

بر خلاف متحدان قبلی حماس یعنی ایران و سوریه و حزب‌الله، متحدان تازه آن در کشورهای عربی و ترکیه مشوق چنین سیاستی هستند. در صورتی که محاسبات حماس درست از کار درآید و غرب همچون اخوان‌المسلمین با این سازمان هم مشی تعامل‌آمیزی در پیش گیرد، آن‌گاه برای اسرائیل بیش از پیش تروریست‌خواندن حماس و عدم مذاکره با تشکیلات خودمختار به دلیل "فقدان مرزبندی" با این سازمان دشوار خواهد شد و با انزوای بیشتری در سطح بین‌المللی مواجه خواهد شد.

در مجموع بحث‌ها و تصمیمات کنونی در باره تشکیل دولت انتقالی مشترک میان فتح و حماس، برگزاری انتخابات عمومی همزمان در ماه‌های آینده در نوار غزه و کرانه غربی و نیز مباحث مربوط به امکان ادغام حماس در سازمان آزادییخش فلسطین (ساف) را باید از نتایج بهار عربی، سیاست‌های سرسختانه و غیرسازنده اسرائیل در مذاکرات صلح و تحولات نظری ناشی از این روندها در درون حماس و فتح، تلقی کرد.

البته تحولات نظری در درون حماس با نوسان‌هایی روبرو است. سیاست‌های تازه را عمدتا خالد مشعل، عمده‌ترین چهره تبعیدی حماس و رئیس دفتر سیاسی آن نمایندگی و ترویج می‌کند. دفتر سیاسی تا کنون سیاستگذار اصلی در زمینه مناسبات خارجی حماس و نوع رویکرد آن در قبال اسرائیل و نیز تامین کننده اصلی پول و سلاح برای این سازمان بوده است.

در میان رهبران حماس در درون غزه اما مخالف‌خوانی‌هایی با رویکردهای جدید در جریان است. برخی از این رهبران مانند محمود زهار، از بنیانگذاران حماس، ضمن مخالفت با مفاد موافقت‌نامه حماس و فتح، می‌گویند که فراهم آمدن امکان برای خروج حماس از انزوا نه نتیجه تغییر در مواضع آن، که برعکس، ناشی از ایستادگی بر سر این مواضع است.

این که شرایط جدید منطقه رهبری درون غزه را از انزوا خارج کرده و آنها خود در تامین پول و سلاح دست بازتری پیدا کرده‌اند ظاهرا موقعیت خالد مشعل و دفتر سیاسی تحت رهبری او را دچار تزلزل کرده است. اعلام خالد مشعل مبنی بر این که مایل است در آینده‌ای نزدیک مقام خود را واگذار کند، شاید پیامد همین تضعیف موقعیت او و دفتر سیاسی تحت رهبری او در ساختار سیاسی و اجرایی حماس باشد.

انگیزه‌های متفاوت یک کناره‌گیری

سوریه از سال ۱۳۷۸ مقر اصلی رهبران در تبعید حماس بوده است

با این همه، در آخرین توافقات اخیر حماس با تشکیلات خودمختار فلسطینی به رهبری محمود عباس عملا خالد مشعل نقش اصلی را داشته است. این احتمال هم بعید نیست که کناره گیری مشعل زمینه‌سازی برای نامزدی او جهت احراز ریاست تشکیلات خودمختار فلسطینی باشد. برگزاری این انتخابات در سال جاری نیز جزیی از توافق حماس و فتح است.

محمود عباس گفته است که دیگر خود را نامزد این مقام نخواهد کرد. در درون فتح کمتر چهره شاخصی برای احراز این مقام وجود دارد و شانس مشعل در صورتی که مواضع معتدل‌شده او در میان همه فلسطینیان با اقبال و اعتماد روبرو شود، کم نیست؛ هر چند که معلوم نیست کشورهای غربی به همین سرعت از حضور او در راس تشکیلات خودمختار استقبال کنند و یا خواهان ادامه تصدی مسائل مربوط به سیاست خارجی فلسطینی‌ها در دستان فتح نشوند.

در مجموع به نظر می‌رسد که فضای نسبتا تلطیف‌شده جدید در مناسبات میان غرب و برخی نیروهای اسلامگرا که در پی بهار عربی در خاورمیانه به قدرت رسیده‌اند و نزدیکی و تاثیر ملموس این نیروها بر حماس، به علاوه دوری این سازمان از قطب‌های رادیکال منطقه همچون ایران و حزب‌الله و روی‌ آوردنش به کشورهای میانه‌رو عربی همه و همه از عواملی هستند که به سود مشی رو به اعتدال حماس و فرادستی جناح مروج این مشی عمل خواهند کرد.

با این همه شناوربودن وضعیت خاورمیانه مانع از آن است که در این باره بتوان با قطعیت سخن گفت و روندهایی مانند بروز انشعاب در درون حماس و ادامه پایبندی جناحی از آن به مشی و رویکردهای سابق را با تشویق و حمایت حکومت‌هایی مانند جمهوری اسلامی، به کلی منتفی دانست.

به گزارش روز سه شنبه خبرنگار فرهنگی ایرنا از جشنواره فیلم فجر، آمار انتخاب بهترین فیلم از نگاه تماشاگران در سینماهای مردمی جشنواره سی‌ام فیلم فجر به ترتیب امتیاز اعلام شد.

رده بندی انتخاب بهترین فیلم از نگاه تماشاگران تا پایان روز پنجم نمایش فیلم (جمعه 17 بهمن) به شرح زیر است:

فیلم های بخش بین الملل به ترتیب ملكه با 69 صدم ، روزهای زندگی با 44 صدم ، عمر قاتل من است با 28 صدم ، رود لندن با 212 هزارم و عقاب با 210 هزارم امتیاز هستند.

همچنین در بخش مسابقه سینمای ایران نیز رتبه بندی آثار سینمایی به ترتیبب مربوط به فیلم های برف روی كاج‌ها با 2 و 82 صدم امتیاز ، بوسیدن روی ماه با 2 و 24 صدم امتیاز ،پل چوبی با 1 و 88 صدم امتیاز ، بی خود و بی جهت با 1 و نیم امتیاز ، پذیرایی ساده با 1 و 48 صدم امتیاز ، خوابم می‌آد با 1 و 37 صدم امتیاز ، گشت ارشاد با 1 و 20 صدم امتیاز ،پله آخر 1 و 12 صدم امتیاز ، ضدگلوله با 1 و 4 صدم امتیاز و من و زیبا با 98 صدم امتیاز است.

فراهنگ**1983**

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، نشست پرسش و پاسخ فیلم سینمایی 'من همسرش هستم' در حالی شامگاه سه شنبه با حضور كارگردان، بازیگران و سایر عوامل این فیلم در سالن سعدی مركز همایش های برج میلاد برگزار شد كه با حاشیه هایی همراه بود.

بر اساس این گزارش، یكی از خبرنگاران كه برای طرح سووال خود پشت تریبون حاضر شده بود؛ فیلم سینمایی من همسرش هستم را متهم به ترویج دروغ، خیانت و یك نوع سبك زندگی ناپسند متهم كرد.

مصطفی شایسته كارگردان فیلم در پاسخ به نظر این خبرنگار گفت: در این فیلم، هیچ خیانتی صورت نگرفته و دروغی هم گفته نشده است.

پس از پاسخ شایسته، این خبرنگار از وی خواست بار دیگر فیلم را با دقت نگاه كند.

زمانی بازیگر فیلم در پاسخ به اظهار نظر خبرنگار یاد شده گفت: ما فیلم می سازیم و خیلی سخت كار می كنیم اما وقتی در این جلسه حاضر می شویم اخلاق رعایت نمی شود.

وی خطاب به خبرنگاران گفت: سعی كنید اخلاق را رعایت كنید و این شایسته نیست كه شما به كارگردان فیلم می گویید 'یك بار دیگر فیلم را نگاه كن'.

زمانی ادامه داد: از تمامی خبرنگاران حاضر در جلسه خواهش می كنم كه سووالات خود را مودبانه مطرح كنند تا ما هم مودبانه پاسخ دهیم.

در ادامه این نشست یكی دیگر از خبرنگاران برای طرح سووال خود پشت تریبون حاضر شد و گفت: خانم مفخم تدوین گر فیلم ابتدای جلسه گفتند در این فیلم به وی خیلی خوش گذشته است اما به ما در هنگام نمایش فیلم بسیار بد گذشت.

وی پس از این اظهار نظر خود گفت: چون مبانی فكری من با مبانی فكری آقای كارگردان در تعریف دروغ و خیانت خیلی متفاوت است، سووال خود را مطرح نمی كنم.

بر اساس این گزارش، خبرنگار دیگری برای طرح سووال خود پشت تریبون حاضر شد و گفت: به خاطر اینكه آقای شایسته درباره اخلاق فیلم ساخته اند، بسیار خوشحال هستم.

وی گفت: كتمان كردن حقیقت یكی از مسایل اخلاقی است كه قرآن برای آن مجازات سختی را قایل شده و در آخرین صفحه سوره بقره نیز به این مطلب اشاره شده است.

اجتمام**9140** 1597

احزاب چپگرا و اتحادیه‌ها می‌گویند تدابیر جدید ریاضتی منجر به شعله ورتر شدن ناآرامی های اجتماعی در یونان می‌شود

هزاران تظاهرکننده در یونان امروز سه شنبه ۷ فوریه در برابر پارلمان این کشور در آتن تجمع کردند.

هدف از این تجمع، مقاومت در برابر تدابیر جدید ریاضتی است که دولت این کشور درصدد اعمال آنهاست.

برخی از تظاهرکنندگان تلاش کردند تا از موانع عبور کرده و وارد ساختمان شوند. آنها با پلیس نیز درگیر شدند.

اعتصاب عمومی در یونان منجر به تعطیلی حمل و نقل عمومی، مدارس و بانک ها شده است.

قرار است رهبران احزاب تشکیل دهنده دولت ائتلافی امروز تحت فشار اتحادیه اروپا، توافق نامه ای برای به اجرا گذاشتن تدابیر ریاضتی جدید امضا کنند.

فشارهای زیادی بر دولت یونان برای کاهش حداقل دستمزد به میزان ۲۵ درصد وارد شده است.

مقامات اروپایی هشدار داده اند که یونان فرصت اندکی برای اعلام موافقت خود با شرایط اعطای کمک مالی به این کشور دارد.

اصلاحات مورد درخواست اتحادیه اروپا، صندوق بین المللی پول و بانک مرکزی اروپا پیش از اعطای وام به یونان باید به اجرا در بیاید و این شرط اصلی اعطای کمک های مالی است.

در صورتی که این کمک ها در اختیار یونان قرار نگیرد، این کشور در معرض خطر ورشکستگی قرار خواهد گرفت.

دولت یونان برای بازپرداخت بدهی های خود به بسته جدید کمک مالی خارجی نیاز دارد.

احزاب چپگرای یونان و اتحادیه‌ها با این شرایط مخالف هستند.

آنها می‌گویند که تدابیر جدید ریاضتی منجر به شعله ورتر شدن ناآرامی های اجتماعی در یونان می‌شود.

هدف از اعطای کمک های مالی به یونان برای بهبود اقتصاد این کشور، آرام کردن بازارهای مالی و جلوگیری از سرایت این بحران به سایر کشورهای "بدهکار" اروپایی است.

دلیل اصلی مشکلات یونان "خرج بیش از دخل" در سال های اخیر بوده که باعث بدهی سنگین و فشار فوق العاده بر اقتصاد این کشور شده است.

تحریم های شدید نفتی آمریکا و غرب علیه ایران با مخالفت چین روبه رو بوده است.

چین در تلاش است تا برای جبران کاهش واردات نفت از ایران، نفت مورد نیاز خود را از منابع دیگر تامین کند؛ اگر چه بر اساس برخی از گزارش‌ها مقامات پکن در عین حال تلاش می‌کنند تا با مقامات ایرانی درخصوص قیمت ارزان تر نفت به توافق برسند.

منابع خبری صنعت نفت و انرژی به حبرگزاری رویترز گفته‌اند که در چند ماه گذشته چین از عربستان سعودی به میزان قابل توجهی نفت وارد کرده است.

این خبرگزاری بر اساس داده های نفتی منابع اوپک گزارش کرده است که تولید عربستان سعودی در ماه دسامبر سال گذشته میلادی ۹ میلیون و ۷۶۰ هزار بشکه در روز بوده و در ماه ژانویه نیز در همین سطح مانده است. این میزان ۳۶۰ هزار بشکه در روز از تولید ماه اکتبر عربستان بالاتر است. به گزارش رویترز، منابع مختلفی تایید کرده اند که چین بخش قابل توجهی از این نفت را خریده‌است.

همچنین، چین که دومین مصرف کننده نفت در دنیا است بر اساس گزارش ها در چند ماه گذشته مقادیری نفت از کشورهای غرب آفریقا، روسیه و استرالیا با هدف جایگزینی کاهش واردات نفت خود از ایران وارد کرده است.

چین حدود ۲۰ درصد از نفت مصرفی خود را از ایران وارد می‌کند اما از اوایل سال جاری میلادی حدود ۳۰۰ هزار بشکه نفت در روز از این واردت کاسته است. بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز این میزان کمی بیش از نصف کل واردات روزانه چین از ایران در سال گذشته میلادی است.

پیشتر به نقل از منابع صنعت نفت چین گزارش شده بود که در پی اختلاف سه ماهه چین با ایران بر سر بهای نفت وارداتی از ایران، شرکت های چینی تصمیم دارند واردات نفت خام از ایران را از ماه مارس سال جاری به نصف میزان سال گذشته کاهش دهند.

چین از خریداران اصلی نفت خام ایران است و حدود دو هفته پیش هم گزارش شده بود که شرکت های چینی، ظاهرا با هدف خرید نفت ایران به بهای نازل تر و با شرایط مناسب تر، نفت کمتری از ایران وارد می کنند.

همزمان آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان به چین سفر کرده و به گفته خبرگزاری ها، در ملاقات با مقامات چینی از آنان خواسته تا واردات نفت از ایران را کاهش دهند و عرضه کنندگان دیگر نفت را جایگزین این کشور کنند.

چین از خریداران اصلی نفت خام ایران است

اقدام خانم مرکل در راستای تحریم های شدید آمریکا و غرب علیه ایران است که شامل تحریم بانک مرکزی ایران از سوی بریتانیا و قطع واردات نفت از ایران از سوی اتحادیه اروپا در چند ماه آینده است. آمریکا نیز علاوه بر اقداماتی مشابه، دارایی های بانک مرکزی ایران در این کشور را مسدو د کرده است.

تحریم های شدید نفتی آمریکا و غرب علیه ایران با مخالفت چین روبه رو بوده است.

جمهوری خلق چین روز پنج‌شنبه (۲۶ ژانویه ۲۰۱۲) با انتقاد از وضع تحریم خرید نفت ایران از سوی اتحادیه اروپا، این اقدام را غیرسازنده توصیف کرد. ایران سومین منبع اصلی تامین نفت وارداتی چین است.

به گزارش رویترز قرار است مقامات چینی به زودی برای گفتگو پیرامون قراردادهای جدید با مقامات ایرانی دیدار کنند. برخی از تحلیلگران معتقدند که اقدامات چین در کاهش خرید نفت، ممکن است بخشی از تلاش این کشور برای متقاعد ساختن ایران به فروش نفت با قیمت ارزان تر باشد.

در عین حال برخی از تحلیلگران معتقدند که توقف صادرات نفت از ایران، قیمت‌های جهانی را افزایش خواهد داد.

اواخر ماه ژانویه صندوق بین‌المللی پول در گزارشی به گروه ۲۰ هشدار داد که در صورت توقف صادرات نفت ایران بر اثر تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا، قیمت‌های جهانی نفت ممکن است بین ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش یابد. گروه ۲۰ شامل بیست قدرت برتر اقتصادی دنیا است.

به گزارش ایرنا، سفیر جمهوری اسلامی ایران سه شنبه شب در این مراسم من تبریك ایام الله دهه مبارك فجر، گفت: خدا را شاكریم پس از گذشت 33 سال امروز شاهد برگزاری جشن انقلاب با حضور هموطنان عزیز در باكو هستیم.

'محمد باقر بهرامی' اظهار داشت: پس از 33 سال ملت بزرگ ایران استوار و سربلند در پشت سر ولایت فقیه ، همچنان از انقلاب اسلامی خود پاسداری می كنند.

حجت الاسلام والمسلمین ' شیخ حسین انصاریان ' نیز در این مراسم گفت: در ایامی قرارداریم كه در آن سه ولادت مهم در جهان اسلام اتفاق افتاده است.

وی با اشاره به ولادت با سعادت حضرت محمد مصطفی(ص) اظهارداشت: پیامبر اسلام با اخلاق، قرآن و حكمت در راه راست و صراط مستقیم گام برداشت و این مولود بزرگ اسلام پدر تمام ارزش های معنوی ، انسانی و روحی در جهان هستی شد.

انصاریان با بیان اینكه دومین ولادت دراین ایام ، مربوط به میلاد با سعادت امام جعفر صادق (ع ) است، گفت: ایشان در شهری كه هیچ كس علمی نداشت موفق شد، چهار هزار دانشجوی طالب علم را در جهان اسلام در مدینه تربیت كند.

وی پیروزی انقلاب اسلامی ایران را سومین مولود این ایام پربركت دانست و گفت: 33 سال پیش انقلاب اسلامی ایران متولد شد و زنان و مردان ایرانی در راه آن جان، مال و خون دادند تا انقلاب اسلامی امروز به 33 سالگی برسد.

انصاریان تصریح كرد: انقلاب اسلامی ایران عظمت قدرتهای بزرگ را در جهان شكست و با انفجار نور، انقلاب اسلامی در كشورهای منطقه از جمله تونس، مصر، لیبی و بحرین تاثیرگذار شد.

وی گفت: ایران در سایه این انقلاب از رتبه 80 علمی در جهان به رتبه كمتر از بیستم دست یافته است.

گفتنی است در جشن انقلاب اسلامی كه در سالن اجتماعات رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران برگزارشد علاوه برنماینده ولی فقیه در جمهوری آذربایجان، بسیاری از خانواده های نهادهای ایرانی در باكو و هموطنان مقیم جمهوری آذربایجان حضور داشتند.

خاورم/1108/ 3404

اقتصاد بیمار و آسیب دیده پس از فروپاشی شوروی و لزوم چاره اندیشی برای این مشكل، مقام های كرملین را به سوی بهره گیری از امكانات غرب و گسترش تعامل با آنان به پیش برد؛ اما در مدتی كه روسیه سرگرم بهبود روابط با غرب بود، قدرت های غربی با استفاده از خلا ایجاد شده، به سمت فضای پیرامونی روسیه حركت كردند.

با خارج شدن روس ها از بحران های به جا مانده از شوروی سابق، كم كم این كشور به حضور قدرت های دیگر در مرزهای مجاور خود واكنش نشان داد و بازگشت به عرصه بین الملل را به عنوان اولویت خود تعریف كرد.

روس ها برای رسیدن به جایگاه بازیگری مهم و تاثیرگذار در عرصه تحولات جهانی راه های مختلفی را پیشرو داشتند كه یكی از آنها استفاده از ابزار انرژی بود.

از یك سو رشد و توسعه اقتصادی كشورها، افزایش تقاضا برای انرژی به سبب تزاید جمعیت جهان طی30 سال آینده، اهمیت بالای تامین انرژی برای سیاستگذاران كشورهای مختلف و نیافتن جایگزینی مناسب برای سوخت های فسیلی قرار داشت.

از سوی دیگر، اقدام های آمریكا و اروپا برای جلوگیری از بازگشت روسیه به جایگاه كشوری تاثیرگذار همراه با آغاز نفوذ خزنده آنان در آسیای مركزی و قفقاز روس ها را به سمت استفاده سیاسی از انرژی سوق داد.

با وجود اینكه منابع خلیج فارس همچنان تامین كننده قسمت اعظم انرژی جهان است اما تاثیر بحران های خاورمیانه بر قیمت انرژی بویژه نفت و نیز تلاش هرچند ظاهری برای كاهش وابستگی به انرژی خلیج فارس، قدرت های غربی را متوجه منابع جدید انرژی در منطقه پیرامون روسیه كرد.

حوزه دریای خزر یكی از بزرگ ترین منابع شناخته شده انرژی جهان است. فقط چهار جمهوری آذربایجان، قزاقستان، تركمنستان و ازبكستان از میان هشت كشور آسیای مركزی و قفقاز، دارای ذخایر ثابت شده 17/1 تا3/31 میلیارد بشكه نفت و 6/57 تریلیون متر مكعب گاز هستند.

منابع عظیم انرژی این منطقه به عنوان منابع جایگزین انرژی خاورمیانه از اهمیت فراوانی برای جهان غرب برخوردار است و ایالات متحده همواره به چشم ابزار كنترل اوپك و نیز دولت های خاورمیانه به آن نگاه می كند.

در چارچوب مولفه های ژئوپلیتیك، مهمترین هدف واشنگتن به طور عام بازداشتن قدرت های منطقه ای یعنی چین، روسیه و ایران و جلوگیری از تبدیل شدن این قدرت ها به بازیگر موثر منطقه و به صورت خاص، فعالیت در زمینه استحصال و انتقال نفت و گاز بوده است.

در این رابطه سعی آمریكا بر این بوده است تا با شعار ' نه شمال نه جنوب، غرب یا شرق ' و با استراتژی ' خط لوله چندگانه ' با انتقال نفت و گاز منطقه از طریق روسیه و ایران مقابله كند.

بنابراین غرب نیز استفاده سیاسی از انرژی را در پیش گرفت و سیاست احداث خطوط لوله انتقال انرژی منطقه با هدف حذف روسیه و ایران از خطوط انتقال انرژی را دنبال كرد.

خطوط لوله 'باكو-تفلیس- جیحان'، 'باكو-تفلیس-ارزروم' و 'باكو-سوپسا' و تلاش برای احداث خط لوله 'ناباكو' از جمله مهمترین اقدام های آمریكا و اروپا برای كاهش نقش روسیه در جریان انتقال انرژی منطقه خزر بوده است.

با این وجود روس ها بخوبی می دانند كه حتی با احداث چندین خط لوله، آنان همچنان تامین كننده اصلی انرژی اروپا خواهند بود، زیرا با توجه به میزان نیاز اروپا به انرژی و روند رو به رشد آن، منابع انرژی حوزه خزر آن هم با وجود چالش های متعدد در انتقال آن پاسخگوی تامین نیاز انرژی اروپا نخواهد بود.

در زمان حاضر اتحادیه اروپا 50 درصد نیاز مصرفی خود را وارد می كند و بر اساس پیش بینی ها این میزان واردات تا سال 2030م. (1409) به 70 درصد خواهد رسید؛ زیرا تولید نفت خام اروپا در منطقه دریای شمال تا سال 2020م. (1399) از میزان فعلی (هفت میلیون بشكه در روز) به چهار میلیون بشكه در روز تنزل خواهد كرد.

این، در حالی است كه در آینده استخراج انرژی در مناطقی چون روسیه افزایش خواهد یافت. همچنین نباید اهمیت روزافزون گاز در تبادلات انرژی جهانی به عنوانی سوختی مناسب تر را فراموش كرد كه همین امر، جایگاهی بی نظیر را به روسیه به عنوان بزرگ ترین كشور دارای ذخایر گاز جهان می بخشد.

** افتتاح خطوط لوله؛ راهی برای حذف واسطه ها

------------------------------------------------------

مسیر جریان شمالی (نورد استریم)، شامل دو خط‌لوله موازی است كه اینك نخستین خط آن به بهره‌برداری رسیده است و دومین آن قرار است در سال 2012م. (1391) به بهره برداری برسد.

اولین نطفه‌ این خط‌ لوله در سال 1997م. (1376) منعقد شد اما از سال 2006 (1385) به بعد شركت 'گازپروم' روسیه، عزم خود را برای احداث آن جزم كرد. این پروژه پس از رفع موانع آن، در سال‌های 2010 و 2011م. (1389 و 1390) ظرف مدت كوتاهی اجرایی شد.

این خط‌ لوله، گاز روسیه را بدون عبور از خاك هیچ كشوری، از بستر دریای بالتیك به خاك آلمان می‌رساند و در آنجا به شبكه خطوط‌ لوله اروپا متصل می‌شود.

احداث این خط لوله را باید همچنان با توجه به سیاستهای راهبردی روسیه برای افزایش نقش خود در مبادلات انرژی اروپا و حفظ جایگاه خود به عنوان تامین كننده اصلی انرژی اروپا، اما این بار فارغ از نقش كشورهای ترانزیتی به حساب آورد.

در این میان نباید از دلایل سیاسی احداث این خط لوله چشم پوشید.

از سوی دیگر، مسیرهای انتقال گاز روسیه به اروپا در زمان شوروی به گونه ای ساخته شدند كه از دو كشور اوكراین و بلاروس عبور می كند.

پس از فروپاشی شوروی تنش های مختلفی میان روسیه و این دو كشور به ویژه اوكراین بر سر قیمت گاز و تعویق پرداخت بدهی این كشور به روسیه ایجاد شد.

هرچند در بسیاری از مواقع روسیه به دلیل تبعات منفی قطع گاز بر اروپا از انجام هر اقدامی خودداری می كرد اما در سال 2006م. (1385) با اوج گیری بحران گازی اوكراین و روسیه و با توجه به تنش بین غرب و مسكو، این كشور جریان گاز را قطع كرد.

از همان زمان اهمیت انرژی و لزوم تامین امنیت آن برای اروپاییان آشكارتر شد.

تكرار این بحران در سال 2008م. (1387) وابستگی غرب به انرژی روسیه را به همراه تبعات ناخواسته آن بیش از پیش آشكار كرد. همین امر نیز اروپاییان را به سمت تعریف گزینه های دیگر انتقال انرژی از جمله ساخت خط لوله ناباكو به پیش برد.

اما حذف دو مسیر اوكراین و بلاروس از خط لوله نورد استریم و احتمالا 'ساوث استریم' موجب افزایش قدرت روسیه در انتقال انرژی و نیز حذف قدرت مانور اوكراین و بلاروس و حتی احتمال قطع گاز آنها در مواقع لزوم خواهد شد كه این امر ترس مقام های سیاسی این دو كشور بویژه اوكراین را در پی داشته است.

خط لوله ساوث استریم، گاز روسیه را از طریق یونان، صربستان و مجارستان به كشورهای بلغارستان یا رومانی و در مراحل بعدی به ایتالیا و اتریش انتقال می‌دهد و قرار است عملیات اجرایی آن از سال 2013م. (1392) آغاز شود.

** خط لوله ای برای متوقف كردن اروپا

-------------------------------------------

باید تمامی اقدام های روسیه در زمینه انرژی را با توجه به مسائل سیاسی و تنش این كشور با آمریكا و سازمان پیمان آتلانتیك شمالی (ناتو) كه یكی از بحرانی ترین دوران خود را می گذراند، تحلیل كرد.

پس از فروپاشی شوروی، ناتو با تكیه بر دو عامل 'استقرار و تثبیت دموكراسی در جهان' و 'تامین و تقویت امنیت و ثبات اروپا'، اهداف جدیدی را برای خود در نظر گرفت.

البته بسیاری از صاحبنظران بر این باورند كه مشی رسمی ناتو و دلیل واقعی گسترش این سازمان عمدتا جلوگیری از خطر مسكو بوده است.

هراس از احیای یك دولت مستقل و نیرومند در پهناورترین كشور جهان، بار دیگر غرب را به تلاطم انداخته است. آنها می خواهند از شكل گیری چنین قدرتی در مسكو جلوگیری كنند.

دراین میان ناتو مهمترین ابزاری است كه می تواند روسیه را مهار كند. ناتو با برنامه 'مشاركت برای صلح' (پی. اف. پی) درصدد جذب كشورهای آسیای مركزی و قفقاز در حلقه خود و محاصره كردن روسیه است.

تحكیم و پیشبرد ثبات منطقه در جهت منافع و اهداف غرب و جلوگیری از روسی شدن ارتش های منطقه از دیگر اهداف گسترش ناتو به شرق و آسیای مركزی است.

روسیه نیز بارها درباره گسترش ناتو به شرق هشدار داده و علاوه بر تلاش برای تقویت جبهه پكن-مسكو- تهران، درصدد افزایش نقش خود در بازار انرژی اروپا و وابسته تر كردن این قاره و قدرت های آن به انرژی خود است.

احداث سریع خط لوله نورد استریم آن هم بدون واسطه ها و احداث ساوث استریم در آینده نه چندان دور، حكایت از تبدیل شدن انرژی به ابزاری هدفمند در سیاست خارجی روسیه دارد.

یكی دیگر از مواردی كه نباید در زمینه بحران میان روسیه و غرب فراموش كرد بحث امنیت ملی روسیه است. در فضای كنونی، مسلما روسیه نگران امنیت خود بویژه در مسائل مرتبط با قفقاز است.

رابطه گرجستان و آذربایجان با غرب و امكان حضور نیروهای غربی در كنار خطوط مرزی روسیه و مناطق قفقاز شمالی بر ترس مسكو می افزاید.

همچنین جنجال ها بر سر سامانه دفاع موشكی ناتو و عملكرد مداخله گرانه این سازمان در بحران لیبی، مسكو را همچنان به سمت استفاده از اهرم های بازدارنده خود علیه اروپا و آمریكا همچون انرژی سوق می دهد.

پیش بینی می شود در آینده روسیه نقش اصلی را در تعیین قیمت انرژی بویژه گاز در اروپا بازی كند زیرا بالا رفتن تقاضا، فرصت مناسبی را در اختیار مسكو خواهد گذاشت تا متناسب با افزایش تقاضا، قیمت را بالا ببرد.

از سوی دیگر، استفاده روسیه از انرژی به عنوان یك ابزار سیاسی ممكن است موجب اختلال در امنیت انرژی اروپا شود كه این مساله اروپا را به سمت توجه بیشتر به منافع روسیه خواهد كشاند تا به این ترتیب از حساسیت های مسكو بكاهد.

یافتن راه های جدید برای تامین انرژی نیز خواه ناخواه ذهن دولتمردان قاره سبز را مدت هاست به خود مشغول كرده است.

از سوی دیگر، لزوم تامین انرژی، كشورها را به سمت امضای توافقنامه های دوجانبه با روسیه در زمینه واردات انرژی خواهد كشانید كه این توافقنامه ها نیز موجب افزایش تاثیرگذاری روسیه بر اروپا می شود. به این ترتیب، می توان افزایش شكاف های موجود میان اعضای اتحادیه اروپا را نیز در آینده ای نه چندان دور انتظار داشت.

** نتیجه گیری

------------------------

امروزه انرژی نقشی مهم را در عرصه تحولات جهانی بازی می كند. بر این اساس كشورهای دارنده سوخت های فسیلی از برگی برنده در معادلات جهانی برخوردار شده اند.

روسیه نیز برای احیای قدرت خود و نیز كاهش تهدیدها و فشارهای وارد شده، در صدد استفاده از انرژی به عنوان ابزاری بازدارنده در برابر غرب است.

آنچه روسیه را به این سمت هدایت كرده رفتارها و اقدام های غرب در فضای پیرامونی روسیه از جمله تلاش برای به خطر انداختن منافع روسیه در آسیای مركزی و قفقاز با به راه انداختن انقلاب های رنگی، احداث خطوط لوله با هدف حذف روسیه، گسترش ناتو به شرق و... است.

به نظر می رسد روسیه در آینده با جدیت بیشتری برنامه های خود را برای احداث خطوط لوله انتقال انرژی به اروپا دنبال كند.

افتتاح فاز اول نورد استریم نیز حكایت از این امر دارد كه مسكو براحتی بازار انرژی اروپا را به عنوان راهی برای فروش انرژی و كسب درآمد و ابزاری برای كنترل اقدام های برخاسته از كشورهای این قاره، از دست نخواهد داد.

تحقیق**7459**1961**1358

سفر نخست وزیر پاکستان به قطر باعث شده که روزنامه های چاپ کابل، گمانه زنی های زیادی را در مورد برنامه پاکستان برای سهم گیری احتمالی در گفتگو با طالبان، مطرح کنند.

روزنامه وحدت نوشته که پاکستان تلاشهای جدی را برای حضور در گفتگوهای صلح با طالبان آغاز کرده است.

این روزنامه نوشته که سیاستمداران پاکستانی در زمینه گفتگوهای جامعه جهانی با طالبان، با هوشیاری گام بر می دارند و در پی این هستند که خود را به عنوان یکی از بازیگران مهم در این گفتگوها، تبارز دهند.

نویسنده ابراز نگرانی کرده است که پاکستان در حال گرفتن ابتکار عمل این گفتگوها از حکومت افغانستان است.

روزنامه هشت صبح نیز به همین موضوع پرداخته و نوشته که پاکستان و افغانستان، هر دو "حاشیه نشینان" مذاکرات صلح با طالبان بوده اند، اما به نوشته روزنامه، پاکستان در حال احیای موقف خود در این بازی است، در حالی که به باور نویسنده، دولت افغانستان هنوز نتوانسته برای خود در این روند جای پا پیدا کند.

هشت صبح نوشته که پاکستان در پی آن است که خود را به عنوان میانجی فعال در مذاکرات با طالبان معرفی کند و از این راه، از یک سو از مذاکرات صلح امتیاز بگیرد و از سوی دیگر، زمینه را برای خریداری نفت از قطر و راه یابی به بازارهای آزاد تجارت در حوزه خلیج فارس باز کند.

نویسنده افزوده که در طرف دیگر، دولت افغانستان است که نه تنها ابتکار عمل را در میدان بین المللی از دست داده، بلکه به نوشته روزنامه، نتوانسته "به مشکلات و سر درگمی های" مرتبط با مذاکرات صلح در داخل افغانستان رسیدگی کند.

روزنامه انصاف نوشته که داغ شدن بازار مذاکره با طالبان، این فرصت را برای پاکستان فراهم کرده تا یک بار دیگر "افغانستان را بدست بیاورد" و به نوشته روزنامه، سران این کشور هرگز نمی خواهند چنین فرصتی را از دست دهند.

نویسنده افزوده که به همین جهت، در فاصله چند روز، وزیر خارجه پاکستان به کابل آمد و نخست وزیر آن کشور به قطر رفت تا جایگاه خود را در گفتگو با طالبان، برجسته کرده باشند.

روزنامه آرمان ملی نوشته که سفر نخست وزیر پاکستان به قطر، "روحیه طالبان را نیز تقویت می کند" چون آنها متوجه می شوند که پاکستان به عنوان حامی آنها، آماده پشتیبانی از مذاکرات صلح است.

آرمان ملی نوشته که به نظر می رسد پاکستان این بار برنامه گسترده تری را طراحی کرده است. نویسنده افزوده که دیدار وزیر خارجه پاکستان با حلقات بیرون از حکومت، در جریان سفر اخیرش به کابل، نمایانگر طرح جدید پاکستان برای افغانستان است.

روزنامه ماندگار در سرمقاله خود نوشته است که با توجه به اوضاع جاری سیاسی در افغانستان، بیش از هر زمان دیگری، نیاز یکجا شدن ائتلاف های سیاسی اپوزیسیون حکومت با هدف تشکیل یک حرکت جدی حس می شود.

این روزنامه نوشته که بحث مذاکرات صلح با طالبان، برای مردم افغانستان "مبهم" است و شماری از تحلیلگران نسبت به آینده افغانستان پس از سال ۲۰۱۴ و افزایش مداخلات پاکستان در امور این کشور هشدار می دهند.

ماندگار افزوده که دست کم دو گروه عمده اپوزیسیون حکومت – ائتلاف ملی و جبهه ملی – اهداف مشترکی دارند و نیاز است تا این دو گروه با هم نزدیک تر شده و برای تغییر اوضاع سیاسی افغانستان و همچنین شرکت در انتخابات بعدی ریاست جمهوری، آماده شوند.

به گزارش روز سه شنبه خبرنگار گروه فرهنگی ایرنا از چهارمین جشنواره بین المللی هنرهای تجسمی فجر، این نمایشگاه كه همزمان با جشنواره بین المللی هنرهای تجسمی فجر در این كشورها نیز برگزار می شود، در بردارنده 93 عكس از 37 هنرمند عكاس در مرحله اول در كشورهای فرانسه، اتریش، ارمنستان، لهستان، كره جنوبی، آفریقای جنوبی، روسیه، كویت، ونزوئلا و بولیوی به نمایش گذاشته می‌شود.

در مرحله دوم این نمایشگاه، به كشورهای ایتالیا، آلمان، یونان، كانادا، تایلند، صربستان، فیلیپین، تركیه، هلند، صربستان و سوئد می رود.

در این نمایشگاه از بین یكهزار و 760 اثر رسیده به دبیرخانه با داوری محمد ستاری، رسول اولیازاده و علیرضا كریمی صارمی، 93 عكس انتخاب شد.

نمایشگاه عكس های پیشرفت و اقتدار ایران از برنامه های چهارمین جشنواره بین المللی هنرهای تجسمی فجر است كه از سوی مركز هنرهای تجسمی معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در كشورهای اروپایی، آمریكایی، آسیایی و آفریقایی برگزار می شود.

در این نمایشگاه آثار هنرمندانی از جمله امیرعلی جوادیان، بهزاد تركی زاده، جاسم غضبانپور، اسكندر مقصودی، فاطمه عرفانیان، احمد صالحی، علی نجفی، حامد فرج الهی، هوشنگ عباس حسینی، جلال سپهر و جاوید نیكپور و نیز عكس هایی از سازمان ها و نهادهای محتلف از جمله واحد عكاسی وزارت صنعت، معدن و تجارت، واحد عكاسی وزارت دفاع، روابط عمومی پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری، روابط عمومی فدراسیون وزنه برداری ارائه می شود.

چهارمین جشنواره بین المللی نجسمی فجر از 10 بهمن ماه تا 14 اسفند ماه برگزار می شود.

فراهنگ ** 9173 ** 1071

اسفندیار احمدیه متولد ۱۳۰۷ در تهران بود

اسفندیار احمدیه، که او را سازنده نخستین انیمیشن ایرانی می دانند، روز دوشنبه در ۸۳ سالگی درگذشت.

نیم قرن بعد از اینکه امیل کوئل فرانسوی، بانی هنر انیمیشن- به معنای امروزی- در دنیا شد، اسفندیار احمدیه، به گفته خودش بی خبر از این جریان، با دیدن فریم های متوالی یک نوارفیلم (سلولوئیدی) که به تصادف به دستش رسیده بود به مکانیسم حرکت در سینما پی برد و توانست با استفاده از یک دوربین بولکس شانزده میلیمتری طراحی هایش را به انیمیشن تبدیل کند. فیلمی سیزده ثانیه ای با عنوان ملانصرالدین که در سال ۱۳۳۶ ساخته شد.

این فیلم را اولین نقاشی متحرک ایران می دانند و اگر پیش از آن تلاشی برای ساختن انیمیشن در این شده بود جایی به ثبت نرسیده است.

اسفندیار احمدیه خودش در جایی گفته بود: "من در این زمینه تخصصی نداشتم و فقط با بهره گیری از فکر و علاقه خود و مطالعاتی که کرده بودم، توانستم اولین فیلم انیمیشن ایران را با فیلمبرداری پطرس پالیان بسازم. یادم می آید چهارپایه دوربین را از کارگران ساختمانی گرفتم و با میخ کاری و طناب، دوربین را روی چهارپایه مهار کردم و در راهرو اداره، نقاشی ها را که در هر ثانیه ۲۴ نقاشی بود روی زمین گذاشتیم و فیلم گرفتیم و ملانصرالدین ساخته شد."

در دهه ۳۰ شمسی در ایران هنوز نه از کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خبری بود و نه از هیچ مرکز هنری دیگری که به انیمیشن توجه داشته باشد. طبیعتا مدرسه و آموزشگاهی هم برای فراگیری هنر انیمیشن دایر نشده بود.

آقای احمدیه فیلمش را به وزارت فرهنگ و هنر برد و توانست نظر مسئولین آن اداره را جلب کند و بودجه و امکانات برای ساخت انیمیشن های بعدی اش تهیه کند.

او در سالهای اولیه دهه چهل چندین انیمیشن دیگر ساخت که از آن جمله می شود به طراحى و کارگردانى فیلم "اردک حسود" در سال ۱۳۴۱، طراحى و کارگردانى فیلم "خوشه گندم" در سال ۱۳۴۲، نقاشى فیلم "خروس بى محل" و نقاشى فیلم "بادبادک به کجا مى روى؟" به کارگردانى افخم ماکویی اشاره کرد.

احمدیه نقاش

اگر چه اسفندیار احمدیه از هنر انیمیشن به شکل آکادمیک سررشته نداشت و چه بسا بر اثر کنجکاوی بانی این هنر در ایران شد ولی نقاش بود و در این هنر به علت شاگردى در مکتب کمال الملک در کنار دیگر هنرمندان تاثیر گذار آن سالها قرار می گرفت.

او از سال ۱۳۲۴ تا ۱۳۲۶ شاگرد علی اصغر پتگر بود، سپس در سال ۱۳۲۶ به هنرستان کمال الملک رفت و از هنرمندانی مثل اسماعیل آشتیانی، محمود اولیا و حسین شیخ تاثیر گرفت.

تفاوت کار اسفندیار احمدیه با دیگر نقاشان مکتب کمال الملک در این بود که بر خلاف آنها- که کاملا واقع گرا بودند- او به دنیای خیالی هم توجه داشت و در نقاشی هایش از فضاهای واقعی دور می شد. او همچنین به نقاشی مضامین مذهبی نیز علاقه داشت.

آقای احمدیه در سال ۱۳۰۷ در تهران به دنیا آمد و روز ۱۷ بهمن بر اثر یک بیماری خونی دربیمارستان سجاد تهران درگذشت.